Vertraag het leven

Om te vertragen kun je gaan schrijven, liefst met pen en inkt. Schrijven is een speciale manier om na te denken die je in contact brengt met je innerlijke stem.

Rijd met paard en wagen.

Neem tijd om het denken los te laten en de tijd te vergeten.

Voer de gesprekken die je met anderen hebt, in de natuur en merk wat er verandert.

De toekomst, dat zijn de jonge mensen, zeggen we altijd. En wij, als je er goed over nadenkt, zijn hun voorouders. Zoals wij het land achterlaten moeten zij ermee verder. Wij zijn een bron uit het verleden, en met onze sporen moeten zij achterhalen wie zij zijn. Ik zie de bomen als voorbeeld: zij zorgen onder, in en boven de grond voor een thuis waarin allerlei schimmels, insekten, vogels en andere dieren terug kunnen komen om te schuilen en voedsel kunnen delen. Je moet de aarde zien als je thuis en de volgende generatie mag zich op aarde thuisvoelen. Ze moeten de ruimte vinden om alles los te kunnen laten en hun eigen spoor te vinden. Er moet ook iets zijn dat ze kunnen loslaten en waar ze zich tegen af kunnen zetten.

Dit zijn tekeningen die we eens met onze medewerkers hebben gemaakt, met de toekomst in gedachten. Het gekleurde hart is voor de bestuurders van de Cornelia Stichting, om hen de warmte te sturen die zij zo hard nodig hebben. De kaart met de koeien is onze ansichtkaart die we wel als visitekaartje gebruiken: “Wij verwerken het licht, en houden het water schoner.” Het kaartje over de liefde gaat over de enorme kracht, die ons ondersteunt en helpt om ons te manifesteren op aarde. Er moet veel gebeuren om die kracht onderuit te halen. De angst waarin veel mensen op dit moment bijna ten onder gaan, is ondermijnend. Angst is geen basis om een toekomst mee op te bouwen. Het is onze taak ervoor te zorgen dat de jongeren niet in angst leven, maar in het volste vertrouwen dat zij volop worden ondersteund. De trotse stier is één van de dieren op onze boerderij die voor prachtig nageslacht hebben gezorgd. Het is nodig dat wij de zware last van onze schouders halen en in beweging komen, zodat het weer gaat stromen in onze lichamen en in de samenleving. We moeten staan voor wie we zijn!

Dan haal ik een beroemd predikant aan: “Niet alleen angst werkt aanstekelijk, maar ook de rust en de vreugde waarmee we aanvaarden wat ons op een bepaald moment overkomt”. Hij zegt ook dat niets voor ons onmogelijk is, omdat niets voor God onmogelijk is. Maar in een boekje met citaten van hem, Bonhoeffer, staat ook: “Ik mag mijn lot, dat ik een vreemdeling en bijwoner op deze aarde moet zijn, niet uit de weg gaan door mijn aardse leven te verdoen met dromen over de hemel”. Duidelijk een keuze maken ook als de wet anders voorschrijft, omdát het je diepste overtuiging is dat je dit moet doen, zoals: bovengronds mest uitrijden of niet meedoen aan de hetze dat delen van de bevolking niet naar evenementen mogen omdat ze wel of geen prik hebben gehaald, is onze plicht. “Domheid is een gevaarlijker vijand van het goede, dan slechtheid”. Dat is wel een om over na te denken. Want erachter komen in hoeverre je dom hebt gedaan, heeft alles te maken met luisteren.

Domesticatie

Dit wordt een heel kort ‘blog’. Ik leg een vergelijking neer tussen wat een veehouder doet met zijn dieren en wat een bestuurder doet met zijn inwoners.

Wanneer niet iedereen dezelfde kant uitgaat, laat je enkelen iets meer ruimte en dan komen ze vanzelf achter de kudde aan. Als je het hek wilt sluiten van het stuk land waar ze uitkomen op weg naar de stal, moet je wel even achter die ene aan, met de stok in de lucht gaan ze sneller. Je hoeft niet te dreigen of te slaan. En wanneer je pinken die apart staan en nog niet bij de kudde horen, wilt lokken, neem je een emmer brokjes mee. Je rammelt ermee. Dan komen ze jouw kant op. Je kunt hen nog niet opjagen door achter ze te lopen, maar wel lokken met iets lekkers.

Veel ingewikkelder wordt het niet. Daarom staan bij alle winkels bij de kassa zoveel verschillende producten. Mensen nemen dan nog de beslissing het alsnog te kopen ook al liepen ze er in de winkel aan voorbij. De aanhouder wint. En daarom zijn er zoveel specialisten die iets anders verkopen. Je krijgt het ‘erbij’ als je hun product koopt.

Mensen weten helemaal niet waarom ze kopen, wat ze kopen. Thuis hebben ze dan soms een vervelend gevoel. Maar als je even iets lekkers neemt of in een serie op tv duikt, ben je dat weer even vergeten. Later loop je nog rond met dat wat vervelende gevoel in je buik en weet je niet waarom. Of je schiet uit in een woedebui tegen iemand, die argeloos net de verkeerde opmerking maakt.

Bewust zijn is iets dat je kunt trainen. Je losmaken van domesticatie maakt je rustiger vanbinnen en doet je minder gemakkelijk zwichten voor allerlei verslavingen.

Als deze niet-gedomestificeerde koeien alsnog niet de goede kant uit willen, kun je tegen ze roepen, dreigen of een tik geven. Of buiten de groep plaatsen. En in het ergste geval: onmogelijkheid om te domestificeren, gaat de koe naar de slager. Voel je hem?

Een schuldvrije wereld

Onze oorsprong en bedoeling
Ik sprak op het kunstfestival twee vrouwen: een vrouw met haar moeder van 93. De dochter wilde iets aankaarten met haar mede-Nederlanders. Haar moeder was een kind van een Friese vrouw en een man met een donkere huid en kroeshaar, een man van Surinaamse afkomst. Het dochtertje uit 1928 leek op haar vader. Ze moest worden afgestaan en geadopteerd. Ze had haar hele leven nooit begrepen, waarom dit nodig was geweest. Waarom moest zij dit gezin verlaten? Op school leerde ze mooie, trotse liederen vanuit een Nationalistisch gevoel over haar geboortegrond en nationaliteit. Maar als je dan regelmatig als bruin meisje en jonge vrouw de opmerking krijgt dat je naar je land terug moet gaan, gaat dat werken in je ziel. Het door jou geëerde en bezongen vaderland zou niet van jou zijn. Wat is nu eigenlijk de bedoeling van het leven, als niet alle geboren inwoners zich Nederlander mógen noemen, en wie gaat daar eigenlijk over, dat gevoel van jou een Nederlander te zijn? Ga je daar niet zelf over? Zijn wij niet allemaal het gevolg van het hele gebeuren in de geschiedenis van ons land en hebben we niet juist vanwege wat daar allemaal is gebeurd, nu Nederlanders van verschillende aard en kleur? Diversiteit.

“Wie wat bewaart, die heeft wat” van Monique Duurvoort

Tijdens hetzelfde kunstfestival, de Derde Triënnale van Beetsterzwaag, zag ik ook een film van Jasper Coppes, genaamd Aasivissuit, waarin hierover prachtige mythische uitspraken langskwamen, volgens de aftiteling afkomstig uit het boek ‘Greenland History near the Polar Sea’. Ik hoop het boek te vinden om ze nog eens na te lezen. In dat verhaal komt de raaf als eerste aardbewoner en schepper van de aarde en haar bewoners voor. Een prachtige uitspraak was:

In our emotions and bodies our history flows into the present.

Aasivissuit van Jasper Coppes

Ik moest hier de afgelopen dagen vaak aan denken. In mij komen nieuwe woorden naar boven: Versteende liefde. Zoutpilaren. Moeizame relaties tussen verwanten. Als je voelt, dat je emotioneel vastloopt vanwege onbegrip, versteent een stuk in je maag, hart, rug of ergens anders, en loopt het ook lichamelijk vast. Ik denk dat dit ook voor het samengaan geldt van mensen dieren en alles in de natuur, waar we onderdeel van uitmaken. Als er geen begrip is, en het stroomt niet, loopt uiteindelijk alles vast.

Vanuit balans tussen leven en dood die de natuur zelf aanbrengt – hoe wreed ook – zijn we er als mensen tussenuit gestapt. Wij zullen de schepping wel verbeteren en hebben de belangrijkste bestaanswetten geschonden. Voor voortplanting is geen liefde meer nodig, seks is losgekoppeld van voortplanting, en geld is de vervanger geworden van gedeelde kracht en broederschap / zusterschap. Kennis over onszelf, kruiden en onze eigen natuur, gezond fysiek en mentaal contact wordt van ons afgehouden. We worden als afhankelijke wezens onderworpen aan door mensen gemaakte wetten, ons onderlinge respect zijn we vergeten. Alles draait nu om macht. We worden tegen elkaar uitgespeeld via emoties. Ons voedsel en de oorsprong ervan kennen we niet meer werkelijk, we graven niet meer zelf in de aarde en hoeven geen kracht te gebruiken om de aarde het voedsel te laten voortbrengen. Onze ontwikkeling heeft geen directe raakvlakken meer met het voedsel dat we eten.

Dit zal uiteindelijk in ons tot uiting komen door ziekte en gebrek. Of tot een uitbarsting komen in oorlogsgeweld. Daarom wens ik iedereen een eigen droom toe over de wereld en wens ik dat dit een liefdevolle droom mag zijn waarin de mens naar haar bestaanswetten luistert en zich geen grotere rol aanmeet, dan nodig en dan goed voor hem is. Zoals ‘Niemand’s Wensland’ bij Pieter Hoeksma ontstond, gebruik makend van uitspraken die hij verzamelde.

Hierbij geef ik je een voorschot op zijn plan:

Project alternatieve toekomstvisie Friesland. Het is een losbladig geheel van A4’s vol ideeën voor de toekomst en reacties op de wereld van nu. Kinderen staan er centraal in een schuldvrije wereld. Kinderen zijn natuurlijk het symbool van de toekomst en kunnen ons veel leren. Je kunt de map met ideeën bij ons komen bekijken. Ik vraag er aandacht voor omdat het de bedoeling is dat we zelf gaan toevoegen aan het plan. Zodat het een gedeeld plan wordt. Misschien wil iemand de teksten aan elkaar schrijven of heeft hij/zij een prachtig idee, dat hier niet in mag ontbreken. Of is er discussie nodig. Hier is iemand die graag wil samenwerken aan verandering.

Vraag ons ernaar.


Een bijpassende toespraak van Sven Hulleman over het wegjagen van boeren vind je hier.

Langstme

Wij zijn met onze boerderij één van de kunstlocaties voor de
Derde Triënnale Beetsterzwaag
10-12 & 17-19 september 12.00 – 18.00 uur

Met Langstme willen we je deelgenoot maken van de urgentie van deze kunstenaars – om samen te kunnen ervaren wat kunst vermag.

tekst op folder van de organisatie Triënnale Beetsterzwaag

En naast de twee kunstenaars Caz Egelie en Jesse Strikwerda van de Triënnale die hier hun film op een bijzondere manier in de schuur exposeren, staat de VHDG (Voorheen De Gemeente) servicewagen op ons terrein met Margriet Craens, die de toekomst kan voorspellen met…. En die meer weet van de gaten in de kaas.

Langstme…

Verlangen dat is vooral naar iets wat er niet is. Soms kan dat heel lang duren. Soms wel een heel leven. Verlangen wordt dan zelfs een manier van leven, voor je het weet. Het is goed om dan ook op zoek te gaan naar de lach, naar plezier en tevredenheid. Naar vrienden om iets echt mee te delen wat je met niemand anders deelt. Naar mooie dingen om je heen. De vindtocht naar werkelijke innerlijke rust en te vreden zijn is een speciale. Die is voor iedereen anders. Ik wil er nog aan toevoegen dat, ondanks dat smaken verschillen, kunst toch wel een uitlaatklep of een troost kan bieden bij de zware stukken in het leven, die wij hier op de boerderij zeker meemaken.

En daarnaast: zo’n triënnale wordt door mensen georganiseerd. Dat betekent wat contacten hier op het erf en aan huis, eens wat anders dan de vaste werkcontacten, mensen die zeggen: wat wonen jullie in een mooie omgeving. Wat een mooie ouderwetse boerderij. Lieve dingen. Ook dat geeft wel troost. En beweging! Welkom dus om deze twee weekenden mee te genieten van de gekke dingen hier te zien, kunst genaamd.

Skjin wetter

schoon water

De (boeren-)geur van vroeger is het antwoord voor de toekomst.

De geur fan eartiids is it antwurd foar de takomst.

Deze mest, inmiddels is de put weer schoon, zit vol met wormen. Gezonde mest van koeien die op onbespoten kruidig grasland worden geweid. Deze mest gebruiken we voor bemesting van het land en voor de tuin.

Mijn visie hierop is dat de werkers in de gangbare landbouw stelselmatig zijn opgevoed  in het naoorlogse maximale marktdenken via onderwijs en onderzoek.

Er is nooit nagedacht over bv. Intrinsieke kwaliteit, Holistische waarden, Levenskwaliteit, of noem nog maar meer termen.
Kwaliteit en kwantiteit zijn alleen met elkaar verbonden in een heilig denken dat wij als klein land de wereld moeten voeden. 

Andere denkwijzen kunnen zij zich niet voorstellen. Dit kan ook alleen maar door persoonlijke ontwikkeling door andere kennis toe te laten. 
Binnen de zuivelindustrie is er nu een krampachtige strijd tussen de oude denkers die nu nog in de meerderheid zijn en de nieuwlichters die af en toe een succesje boeken.

Het tragische is vooral dat de gewone boeren die de koeien moeten melken er het slachtoffer van worden.
De enige uitweg is om er uit te stappen.

Het zit allemaal tussen de oren van de mensen die krampachtig vasthouden aan verouderde denkbeelden.
Tragisch.

Een bekende mede-bioboer uit Friesland op mijn vraag hoe hij dacht over het standpunt, dat ieder op dezelfde manier met zijn of haar gezondheid moet omgaan. Dat anderen daar de baas over worden. Dat voelt als een inbraak. Geef je geen protest, dan betekent dat: ok. Wel protest betekent: dat je gevaarlijk of op zijn minst losgeslagen bent.

Citaat van een bekende, werkzaam in de agri-business:

Men maakt het allemaal steeds complexer, maar met dezelfde dommigheid kom je niet een stap verder.

Dit slaat op de almaar ingewikkelder en halsstarriger regelgeving.

Mens en aarde

Dit filmpje geeft voor mij een parallel weer met wat er over de hele wereld gebeurt. En het is van toepassing op mensen van de aarde: kleine boerengemeenschappen die met hun handen werken of in fysiek contact met de aarde. Daarmee bedoel ik niet: met grote machines hele bossen omkappen, maar boeren die willen leren van de grond en dingen kunnen laten ontstaan door te observeren, te laten gebeuren, en zelf te experimenteren in respect met de potentie van de natuur. Degenen, die het de moeite waard vinden om oude gereedschappen te herstellen en blijven gebruiken. En die niet steeds meer en groter hoeven in hun drang om te groeien (meer grond, meer inkomsten, meer van een ander nemen). En degenen die erkennen dat het menselijk lichaam telkens werkt aan zijn eigen genezing.

Dat het lichaam vol potentie is om te worden genezen, denk aan de vele methoden om punten te stimuleren op het lichaam waarmee organen zich gaan herstellen en om te eten wat in de regio groeit in het seizoen. Wanneer we bewust worden van ons lichaam en alles wat het kan, en wat wij zelf kunnen, kunnen we gaan werken aan een gezonde levensstijl – met elkaar – en een heleboel van het industriëel vervaardigde spul aan de kant zetten dat ons alleen maar verslaafd maakt. En kunnen we terug naar een wereld met minder allergiën en ziekten. Leren van kinderen in plaats van hen onderwijzen alsof zij geen wijsheid hebben.

De mens is gewelddadig in zijn overheersingsdrang en dit gaat zover, dat ze haar eigen soort teniet doet. Mensen die zeggen: we hebben al onze mogelijkheden gekregen om ze uit te voeren. En die daarbij alle grenzen van liefde en respect overschrijden. Is het nodig om angst te zaaien en allerlei wapens uit te proberen? Is het nodig om alles te overheersen of vernietigen wat je niet begrijpt? Mensen die dit soort methodes verdedigen zeggen dat ze orde en discipline belangrijk vinden, en dat de mensen op de wereld zelf niet in staat zijn hun voedsel te verbouwen (degenen die dit zeggen, kunnen dat blijkbaar wel). Eerst hebben ze hen dat daarom afgeleerd en hun mogelijkheden afgepakt. Er is ook een andere manier om naar de aarde en haar bewoners te kijken, vanuit respect en gelijkwaardigheid. We komen steeds meer in een situatie van onbegrip voor elkaar als we het niet aangaan met elkaar.

Als niemand luistert naar niemand, vallen er geen woorden, maar doden.

Tijd is wat we gekregen hebben vanaf ons ontstaan. De tijd is ons cadeau. Er zijn immers jaargetijden die het licht en donker laten worden, zodat we weten wanneer op te staan en weer te gaan slapen? Van de tijd kunnen we leren wie we werkelijk zijn en op welke grond we leven, hoe we daar het beste ons voedsel op kunnen laten groeien. Wie durft de vraag nog te stellen of tijd echt moet worden bijgehouden op klokjes en computers? Is dat tijd, of is dat een telraam voor degenen die niet begrijpen dat van tijd soms meer nodig is of minder om hetzelfde te bereiken.

Ik dacht: laat ik eens “first farmers” opzoeken en wat vond ik: een bank. Ja echt! Het bijhouden van tijd is inderdaad uitgevonden door bankiers, die rente heffen over geld en tijd. En die van jouw bezit, dat je aan hen uitleent, hun bezit maken door te zeggen dat jij klant bij hen bent en daarvoor moet betalen. Dat jij hun tijd gebruikt. Dat is een kunstje. Gewoon alles omdraaien en mensen voor de gek houden. Dat is de slimme handelaar. Maar het is niet intelligent of wijs. Ik dacht bij de eerste boeren meer aan zoiets (zie afbeelding hierboven). Er zijn meer boeren en boerinnen die dit kunnen begrijpen. En ja, ook boeren manipuleren de boel. Daar zijn grenzen aan en daar kun je eerlijk in zijn. Je kunt je er bewust van worden en keuzes in maken. Duidelijk zijn als mensen iets van jou verlangen, wat niet de bedoeling is. En daarom doen wij aan sommige dingen niet mee. Dat kan ons moeilijkheden opleveren als we niet tot wederzijds respect komen met anderen. Horen wij bij de laatste der Mohikanen, die het ‘anders’ willen doen – meer in lijn met onze authenticiteit?

Wat drijft ons?

Verscholen tussen de bomen van wet- en regelgeving
zoeken wij de ruimte om opnieuw te verbinden
vanuit onvoorwaardelijkheid.

Het onderhouden van immateriële schoonheden
in een leefgemeenschap gaat verder dan alleen
woorden in stelling brengen of je afhankelijk te stellen van subsidies,
beoordeeld vanuit beperkte zintuigelijke waarneming.

Het juk dat wij economie noemen
kan alleen lichter gemaakt worden vanuit jezelf.
Vanuit liefde voor natuur en
in samenwerking vanuit oprechte betrokkenheid is veel meer mogelijk.
Dit brengt ons allen meer dan de som van de delen.

Wij nodigen jou uit om met ons mee te kijken
en van gedachten te wisselen over
het dichterbij brengen van deze horizon.

Gjalt en Leonne

Tuinvrienden

Werken op de tuin.
Een grote wens om dit samen te doen met anderen. Er is een tuin. Daar hebben we verschillende kruiden staan. Tussen de andere werkzaamheden door, zoals twee keer per dag koeien melken en kalveren voeren en alles wat daarbij hoort om voor de wintervoer voorraden te zorgen en de goede toegankelijkheid van de weilanden, nemen wij de tijd om uit te rusten. Het kan ontspannend zijn om in de tuin te werken. Maar in deze tuin is het nog pionieren in het ‘onkruid’. En daar kwamen wij steeds niet aan toe.

In één week kwamen verschillende mensen naar ons toe, die het verlangen hebben om iets op onze tuinen te doen. Dat noem ik nog eens wensen die uitkomen. De één ging zich op eigen gelegenheid oriënteren om een plan te maken voor de Tuin van Verbinding verderop op het land. De anderen kwamen met ons samenwerken vlakbij huis om een paar planten, die ze hadden meegenomen, in de tuin te zetten. En niet zomaar. We hebben een hele middag samengewerkt om de Japanse Knoop inclusief de wortels op die plek in de grond, weg te halen. Stukje voor stukje wordt nu die tuin heroverd op de Japanse Knoop. Dat is een exoot die erom bekend staat dat hij moeilijk in te dammen is. Vele kruiwagens met wortels daarvan werden er weggebracht. Nu staat op die plek een flinke bos geurende munt die een dicht wortelnetwerk gaat aanleggen.

Wat is er fijner dan het werk en de lach te delen, en onder je handen te zien dat het vordert. Het belangrijkste is dat er iets gebeurt in vrije wil, dat de motivatie van iedereen groeit, en dat we daar als vanzelf de inspanning voor over hebben. Samen werken met de handen in de grond geeft een heel tevreden gevoel. In gedachten ontstaan beelden van alles wat we nog kunnen gaan doen en bloeien er steeds meer vrolijke bloemen en eetbare planten op.

Tuin van verbinding

Arenlezers
op de Goddelijke Domeinen
van Moeder aarde,
dat zijn we.

Nu eten we van de vruchten
die een ander heeft geoogst
in het zweet des aanschijns.

Die laatste muis aan boord
is vergaan
De graankorrel
die ze had bewaard,
was vergiftigd

Het schip dwaalt verder,
ankerloos,
stuurloos
op de enorme zee.

Daar op het dek ligt een man,
is het een man?
te slapen in de stormen.

Een levend zaadje,
de levende aarde,
de levende lucht..
Alles, wat daarin leeft,
deelt met ons in overvloed.

De tuin staat vol
met groenten
het fruit lonkt
aan bomen en struiken.
We breken het brood.
Nog meer vogels
komen kwinkeleren.

Kinderstemmen klinken op,
oude mensen
zetten zich neer
op een bankje en genieten.
We heffen het glas
op de nieuwe oogst.

De rovers in de struiken?
Die zijn allang vertrokken
met de Noorderzon.

Of ze zitten als Dagobert
op hun geldstapels

in grootse verwarring
om zich heen te kijken.

Leonne Muller
Rûn libben en Grûn
zomer 2021

Big brother is coming to the farm

Een snelweg die geen snelweg is

Ons huis staat vlak langs een weg. Een locale verbinding tussen twee dorpen. En daar rijdt wat voorbij! Van de elf katten die hier vier jaar geleden leefden, zijn er inmiddels acht doodgereden. Men rijdt over het algemeen te hard. Maar ook ooievaars en andere wilde dieren zoals dassen komen onder de auto’s. Egels. Padden. Eenden.

Waar geen stoplicht staat, rijdt men door

Onze koeien lopen over het pad naar de wei, totdat ze een hekje of een afrastering tegenkomen waar ze niet verder kunnen en gaan daar het veld in. Vergeten wij een stuk af te zetten, dan zullen ze doorlopen tot ze niet verder kunnen, ook als dat over de weg is of in de tuin, bedenk het maar. Daarom letten we goed op de afrasteringen, of maken een extra wandeling om het in orde te maken.

De snelweg langs het huis die officieel geen snelweg is … het bovenmatig marstempo van de handelswereld, door ons niet bewust uitgenodigd, maar ook niet wordt tegengehouden. Waar geen stoplicht staat, gaat men altijd door.

Er worden ons verhalen verteld, die we voor lief nemen, want vriendelijke mensen vertrouwen we. Overheden vertrouwen we. Hoeveel verkopers heeft u dagelijks aan de telefoon waar u geen zin in heeft, en zègt u dat hen ook? Of houdt u een beleefd praatje en laat u ze wekenlang terugbellen? Of gaat u zelfs met ze in zee, terwijl u eigenlijk niet wilt? Dat kunt u nog tegenhouden.
Maar opgelegde toeslagen, al dan niet wettelijke verplichtingen, wetten die u nog niet kent (en de advocaat ook niet), de legale maar veel te hoge prijs van grond, daar kan ‘de gewone man’ alleen iets aan doen als hij protesteert met bovengemiddeld uithoudingsvermogen, en bijval van de samenleving. Die heeft een flinke bel zelfvertrouwen nodig.

Dit artikel en bijgaande animatiefilm gaat over wat er op dit moment in de wereld gaande is: de digitale overname van voedsel.

Gaat het nog om voedsel? Of om geld en macht?

Het gevecht om voedsel-soevereiniteit en agro-ecologie als een alternatief tegenover enorme potentaten op handelsgebied: ze rollen als een wals over de kleintjes heen met slimmigheden bewegen ze zich tussen wat mag en niet mag door ze blazen zich op tot een imposant geheel, “horizontaal aandeelhouderschap” geheten. Daardoor hoeft men niet meer onderling te concurreren omdat de eigenaren dezelfde zijn.

Vermogensbeheerders die wij nauwelijks van naam kennen (Blackrock) hebben zoveel aandelen in de wereldvoedselproductie gekocht dat ze de toekomst kunnen sturen van bijvoorbeeld de grootste zadenhandelaren. Hier is winst belangrijker dan het beschermen van kleine boeren of de gezondheid van de mensen.

Naast een enorme vinger in de pap (voedsel) zijn ze geïnteresseerd in: data. Alles wat leeft en wat beweegt kan data bevatten. Daarvoor is een enorme industrie opgezet in apparatuur, er zijn al talloze internetsatellieten de lucht in geschoten, en alles wat zich op de boerenterreinen bevindt, wat er beweegt en groeit, wordt onder de loep genomen via verplichte systemen en registratie met identificatiemiddelen, telefoons, bankpassen, apps en gezichtsherkenning. Deze data om al het gedrag in kaart te brengen op aarde geven bedrijven overdreven invloed en macht om de mensen te beïnvloeden en hun gedrag te forceren. Van gedwongen winkelnering tot en met verplaatsing van hele boerderijen en uiteindelijk dorpen, steden. Bekijk het filmpje (Engels) dat werd gemaakt door ETC-group (zie link en zie hieronder) en Freehand Studio (Nairobi, zie link). Zij roepen op tot een halt aan deze ontwikkeling.

Wij zijn dat stoplicht! Wij gaan niet slaapwandelend verder maar kunnen veel meer tegenhouden dan we misschien denken. We zijn met veel en we kunnen denken! En.. als we het hart hebben, verbinden wij ons vanuit zorgzaamheid naar elkaar. Maar niet zonder zelf na te denken en onze kennis te delen.

(link naar de film:)
Big Brother is coming to the farm… the digital takeover of food
en het is geen sprookje. Hier de tekst van de film.

Om ook nog een beetje blij te worden na dit alles, hierbij een filmpje over een man in Nieuw Zeeland die land teruggaf aan het oerwoud. Hij maakt er paden in en bijna alles verder wordt door de natuur gedaan. Fools & Dreamers, die belediging was voor hem een extra stimulans om door te gaan! Dat compliment neem ik graag over.

Een zomerdag

Wanneer je hier, op een ochtend in de zomer, de wei in gaat om de koeien te halen, zie je het prachtige coulissenlandschap van weiden en bomenrijen. In de verte de wat heiïge lucht waarin de kleuren vervagen. Op mijn foto’s hoor je niet de geluiden van de koeien, het geluid van kikkers in de sloot, of van de rondscherende zwaluwen.

Om je heen zijn geuren: zoetig in de warme stal, kruidig in de wei waar een briesje staat. Een koe graast nog even stevig en trekt het gras met kracht uit de grond. De hoeven kraken soms een beetje bij het lopen. Een van hen, een dominante oudere koe, loopt op mij af terwijl ik gehurkt fotografeer. Ik wrijf over haar voorhoofd. Het is koe 45 met de bel om. Ze was altijd vriendinnen met koe 40, een prominent duo op het oorlogspad: 40 – 45. Sinds 40 haar hoorn heeft gebroken, is ze wat meer op de achtergrond. Koe 45 duwt nog steeds met gemak alle koeien aan de kant aan het voerhek, en dat doet ze ook in de wei. De sterkste. Demonstratief gaat ze in de uiterste hoek van het weiland, waar een ander voor haar opzij moet, staan grazen.

Enkele koeienmoeders zijn al bij de stal, op zoek naar hun kalveren, die inmiddels van hen gescheiden leven in de strohokken in de schuur, we voeren hen een tijdje voordat ze helemaal niet meer aan ons kunnen wennen en moeilijk hanteerbaar worden. De koeien liggen nog heerlijk als we de wei inlopen, en staan geleidelijk op: eerst de achterpoten, waarbij de kop vooruit beweegt, en dan de voorpoten. Ieder neemt haar eigen ruimte in en graast nog even wat. Sommigen jagen een ander op. Een ander zwaait vervaarlijk met haar staart om mij een seintje te geven: kom niet te dichtbij me. Niet dat er veel zal gebeuren als ik dat doe, maar ze vindt het gewoon niet prettig. Dus luister ik.

De koeien zijn verschillend van kleur en ras, het zijn kruisingen van Montbéliarde, Fries roodbont, Vleckvieh, een enkele Normandisch getekende koe. Karaktervolle dames die stevig en soepel door de wei bewegen en haar zegje doen, als ze het er niet mee eens zijn wat er gebeurt. Een enkeling is angstig van aard, met grote ogen, en draaft snel voorbij een ander om niet te worden opgejaagd. Een ander loopt het liefst achteraan en wacht totdat iedereen de stal in is. Dat heeft zo zijn voorgeschiedenis. Pinken die bij de koeien komen worden soms flink aangepakt. Het zijn gehoornde koeien en die hoorns gebruiken ze. Maar dit is gebruikelijk voor de ordening in het koppel en na een tijdje weet ieder waar ze aan toe is. Jongere koeien kunnen oudere ‘inhalen’, gewoon omdat hun karakter sterk is en omdat ze wel risico durven lopen om iets te bereiken. Anderen blijven graag op de achtergrond en wachten geduldig op hun kans. Het ligt niet altijd aan de hoorns, want hoewel de vorm natuurlijk een handje kan helpen, is er nog één oudere koe zonder hoorns die gewoon haar eigen gang gaat met voldoende autoriteit. Zij is de echte “mama”.

Soms ga ik er even tussenuit bij het melken. Het is en blijft een gewelddadige wereld, een boerderij, de koeien en de boer die het niet altijd eens zijn over het melken. En hoe krijg je de koe dan zover. Belangrijk om te weten dat een koe een andere ervaring heeft bij geweld dan ik. Voorop staat dat er geen rare dingen gebeuren maar dat er kracht bij komt kijken, in elk geval. Maar ik mag graag kalfjes voeren, een rol die veel vrouwen op boerderijen op zich nemen, waarbij ze de dieren aandacht geven en als het ware ‘opvoeden’ voor hun latere rol in het koppel koeien. Ik ben er goed in om kalfjes die dat niet gewend zijn, te wennen aan de fles.

Deze stralende dag is heel geschikt voor een wandeling door de wei, waar ik foto’s maak van alles wat bloeit, iets wat mij ontspant. Even helemaal los van het werk en alle verhalen. De natuur speelt in de biologische wei een grote rol. Kruiden en allerlei beestjes groeien en voeden elkaar. Prachtige libelles zie ik ook. Ik mis wel de krekels van vroeger, en er zijn een stuk minder vogels dan toen ik jong was. Waar zijn ze gebleven?

Thuis droog ik geurende rozenblaadjes en drink ik thee van munt, brandnetel en andere bloedzuiverende kruiden terwijl ik mijn foto’s bekijk.